της Μαρίας Χανδρά

«Εμένα μ΄αρέσει ένας καλός καβγάς. Δείχνει ότι νοιάζεσαι ο καλός καβγάς. Αυτό είναι που δεν έπιανε ο Γουέλς ο παλιόφλωρος. Κι εσένα δεν σου αρέσει ένας καλός καβγάς;»*
Δύο αδέρφια, στα πρόθυρα νευρικής κρίσης, συγκρούονται και αλληλοπροσβάλλονται καθημερινά μέσα στο πατρικό τους σπίτι, όπου συγκατοικούν. Ένας αλκοολικός ιερέας, απογοητευμένος από το ποίμνιό του και ακόμα περισσότερο από τον εαυτό του, επιθυμεί να τους θυμίσει ότι είναι αδέρφια και να σώσει έτσι την ψυχή του. Μια νεαρή κοπέλα προσπαθεί να διατηρήσει το φως και τη χαρά της ηλικίας της, μέσα σε ένα ασφυκτικά περιοριστικό και μίζερο περιβάλλον. Αυτοί είναι οι τέσσερις ήρωες του «Η μοναξιά της Δύσης», τρίτου έργου από την Τριλογία του Λινέιν, του Martin McDonagh.
Ο συγγραφέας, πιστός στο χαρακτηριστικό ύφος όλων των θεατρικών του έργων και των κινηματογραφικών του σεναρίων, ισορροπεί άρτια ανάμεσα στο κωμικό και το δραματικό στοιχείο και σκιαγραφεί ήρωες πολυδιάστατους, που επιτυγχάνουν να εκπλήσσουν τον θεατή ξεδιπλώνοντας διαρκώς μη αναμενόμενες πτυχές των χαρακτήρων τους. Μέσα από τη συγκρουσιακή σχέση των δύο αδελφών ο McDonagh σατιρίζει τη ζωή στο χωριό, τα δεινά της απαιδευσιάς, τις οικογενειακές σχέσεις και τα παιδικά τραύματα, τον συντηρητισμό και την τυπολατρεία του Καθολικισμού, που γνώρισε από πρώτο χέρι και ο ίδιος μεγαλώνοντας σε ένα Καθολικό περιβάλλον.

Ο συγγραφέας αντλεί «ψήγματα αλήθειας», για τη διαμόρφωση της σχέσης των δύο αδελφών του έργου, από την πραγματική σχέση του με τον μεγαλύτερο αδελφό του. Μια σχέση «αγάπης με μικροσκοπική δόση μίσους», όπως ο ίδιος την περιγράφει. Γι’ αυτό και φροντίζει ανά πάσα στιγμή μέσα στο έργο, παρά τη βία και τις κακίες που εκσφενδονίζονται εκατέρωθεν από τα δύο αδέλφια, να υπάρχει στην αλληλεπίδρασή τους, ένα κάτω κείμενο οικειότητας και άγριας τρυφερότητας. Επομένως μοιάζουν οι δύο σαν να θέλουν διακαώς να αγαπηθούν χωρίς όμως να βρίσκουν τον τρόπο. Αυτή άλλωστε φαίνεται να είναι και η τραγικότητά τους, ότι δηλαδή στο τέλος της ημέρας ο πιο κοντινός τους άνθρωπος, ο μόνος στον οποίο μπορούν να ακουμπήσουν για να μαλακώσουν τη μοναξιά τους, είναι αυτός με τον οποίο δεν αντέχουν να συνυπάρχουν λεπτό, χωρίς να καβγαδίσουν.

Η σκηνοθεσία της Ελένης Σκότη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο χτίσιμο αυτού του περίεργου δεσίματος των δύο πρωταγωνιστών και φωτίζει όλες τις λεπτές αποχρώσεις των συναισθημάτων που τους κατακλύζουν. Παράλληλα δίνει ανάλογη σημασία και βαρύτητα στους ρόλους του Πατέρα Γουέλς και της Γκερλίν. Συνθέτει έτσι ένα ισορροπημένο σύνολο ερμηνειών πλήρως εναρμονισμένο με το πνεύμα του συγγραφέα καθώς αντλεί από όλους τους πρωταγωνιστές της το μαύρο χιούμορ, τον κυνισμό, τη βία και τη λανθάνουσα τρυφερότητα που ενυπάρχουν σε κάθε σκηνή. Το καλοδουλεμένο αυτό ερμηνευτικό σύνολο επιτυγχάνει τη δημιουργία ενός γρήγορου και αποτελεσματικού ρυθμού που επιτρέπει στις ατάκες να βρίσκουν τον στόχο τους προς τον συμπαίκτη και τον αντίπαλο, κρατώντας συνεχώς αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή για την επόμενη δράση και αντίδραση. Στην ευθύβολη προφορικότητα του λόγου συμβάλλει οπωσδήποτε η ρέουσα μετάφραση του Γιώργου Χατζηνικολάου, που έδωσε τη δυνατότητα στους ηθοποιούς να κάνουν τον λόγο του συγγραφέα δικό τους και να τον εκφέρουν δημιουργικά και αβίαστα, δίχως να σκοντάφτουν σε πλατιασμούς και μεταφραστικές αστοχίες.
Το rustic ρεαλιστικό σκηνικό περιβάλλον, που υπογράφει ο ίδιος ο Γιώργος Χατζηνικολάου, παρά το γεγονός ότι δεν αφήνει ιδιαίτερα περιθώρια στον θεατή να κάνει τις δικές του εικόνες και να ταξιδέψει νοερώς έξω από τα όρια της σκηνής, εντούτοις λειτουργεί εξυπηρετικά προς τη δραματουργία του έργου, υπογραμμίζοντας τον εγκλωβισμό των ηρώων στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού τους, από τους οποίους δεν μπορούν να ξεφύγουν, όπως δεν μπορούν να ξεφύγουν και από την αλλοπρόσαλλη μεταξύ τους σχέση. Τα κοστούμια της Μαρίας Αναματέρου είναι δηλωτικά της ψυχοσύνθεσης των ηρώων, της οικονομικής τους κατάστασης, της κοινωνικής τους θέσης και του τόπου τους, ενώ ταυτοχρόνως μέσα από μικρές λεπτομέρειες καθιστούν ευδιάκριτες τις προσωπικές τους προσδοκίες, αλλά και την παραίτησή τους από αυτές. Οι δραματουργικά προσεγμένοι φωτισμοί του Γιώργου Αγιαννίτη σε συνδυασμό με την ατμοσφαιρική μουσική και τον ηχητικό σχεδιασμό του Gary Salomon μεταφέρουν τον θεατή στην Ιρλανδία και συμβάλλουν σημαντικά στη διαμόρφωση του «κόσμου του έργου».
Ενός κόσμου μέσα στον οποίο μας εντάσσει ως επί τω πλείστον η αμεσότητα, η ενέργεια και η αλήθεια των ηθοποιών της παράστασης οι οποίοι ακούνε πραγματικά ο ένας τον άλλο και είναι παρόντες με όλες τους τις δυνάμεις στο σκηνικό «εδώ και τώρα». Ο Παντελής Δεντάκης αποδίδει με μαεστρία, μέτρο και ακρίβεια όλες τις εκρήξεις και τις εναλλαγές του χαρακτήρα του Βαλέν εστιάζοντας τόσο στο σκοτάδι του όσο και στην παιδική, σχεδόν συμπαθητική αφέλειά του. Ο Σήφης Πολυζωίδης κινείται στη σκηνή με άνεση και φυσικότητα, μεταδίδοντας στον θεατή την «αίσθηση του σπιτιού» και πλάθει έναν ανάγλυφο, τραχύ Κόλμαν, κωμικό σε σημεία, αλλά και απρόβλεπτα απειλητικό σε άλλα. Ο Νικόλας Δροσόπουλος φέρει στην κινησιολογία και στην εκφορά του λόγου του, όλη την απογοήτευση και τη βαθιά θλίψη του Πατέρα Γουέλς και λειτουργεί ως μια φωνή λογικής σε έναν παράλογο και βίαιο μικρόκοσμο. Η Χριστίνα Μαριάνου υποδύεται την Γκερλίν υπογραμμίζοντας αρχικώς τη νεανική ζωντάνια και την ανεπιτήδευτη σπιρτάδα της, ενώ στην πορεία του έργου φωτίζει με την ερμηνεία της την αμηχανία της ηρωίδας, μπροστά στον ανομολόγητο έρωτά της για τον Πατέρα Γουέλς και τα γεγονότα που ακολουθούν.

Υπάρχει άραγε σωτηρία για τη σχέση του Κόλμαν και του Βαλέν ή θα κονταροχτυπιούνται μόνοι οι δυο τους, μέχρι τα βαθιά τους γεράματα;
O McDonagh δεν δίνει απαντήσεις, διηγείται μόνο μια ωραία ιστορία, ένα αλληγορικό παραμύθι ίσως, τροφή για σκέψη γύρω από τις σχέσεις μας και τον απίστευτο τρόπο που έχει το κωμικό στοιχείο να τρυπώνει πάντα στην ανθρώπινη περιπέτεια, ακόμα και στις πιο απίθανες και τραγικές στιγμές της.
*Ατάκα του Κόλμαν, σελίδα 123, από το πρόγραμμα της παράστασης.

Συγγραφέας: Martin McDonagh
Μετάφραση: Γιώργος Χατζηνικολάου
Σκηνοθεσία: Ελένη Σκότη
Συνεργάτης σκηνοθεσίας – Σκηνικά: Γιώργος Χατζηνικολάου
Κοστούμια: Μαρία Αναματερού
Φωτισμοί: Γιώργος Αγιαννίτης
Μουσική – Ηχητικός σχεδιασμός: Gary Solomon
Βοηθός σκηνοθέτιδος: Στεφανία Γώγου
Φωτογραφίες – Τρέιλερ παράστασης: Νικόλας Κωστής
Σχεδιασμός οπτικής ταυτότητας: Ιωάννης Κ. Τσίγκας
Social Media: Loox Media
Υπεύθυνη επικοινωνίας παράστασης: Ανζελίκα Καψαμπέλη
Διεύθυνση παραγωγής: Μαρία Αναματερού
Παραγωγή: Ομάδα Νάμα
ΠΑΙΖΟΥΝ:
Παντελής Δεντάκης, Σήφης Πολυζωίδης, Νικόλας Δροσόπουλος, Χριστίνα Μαριάνου
Δείτε το τρέιλερ της παράστασης: https://www.youtube.com/watch?v=ihfLfwCyz84
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Πρεμιέρα: Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026
Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Τετάρτη στις 19:30
Πέμπτη και Παρασκευή στις 21:00
Σάββατο στις 21:15
Κυριακή στις 18:00
Προπώληση
Τιμές εισιτηρίων
Τετάρτη – λαϊκή απογευματινή:
18€ κανονικό
16€ μειωμένο
Πέμπτη έως Κυριακή:
Α΄ Ζώνη: 22€
Β΄ Ζώνη: 20€ κανονικό / 18€ μειωμένο
Γ΄ Ζώνη: 18€
Μειωμένα εισιτήρια: φοιτητικό, ανέργων, άνω των 65 ετών και ΑμεΑ.