ΛΕΥΚΩΜΑ

Θυμάστε την πρώτη φορά που πήγατε θέατρο; Ποια παράσταση ήταν; Ή ποια ήταν η πρώτη παράσταση που θυμάστε;

Τι όμορφη ερώτηση! Με φέρνει πίσω, στα παιδικά χρόνια. Θα θυμηθώ το κουκλοθέατρο «Ο Κλούβιος κι η Σουβλίτσα» -και ο υπέροχος Μπάρμπα Μυτούσης!-, που παιζόταν στην τηλεόραση και περίμενα, παιδάκι, πώς και τι να το δω. Από παράσταση που πήγα, νομίζω ότι ήταν με το σχολείο η «Πάπισσα Ιωάννα» και βέβαια οι παραστάσεις της Βουγιουκλάκη με τη μαμά και τη νονά.

Πότε καταλάβατε ότι θέλετε να γράψετε θέατρο;

Λάτρευα από μικρή το θέατρο! Σαν φοιτήτρια πήγαινα τρεις φορές την εβδομάδα, τουλάχιστον. Όταν, πολύ αργότερα, ξεκίνησα τα σεμινάρια θεάτρου, ήρθε μόνη της αυτή η επιθυμία. Άλλωστε υπήρχε πάντα μια έντονη κλίση στη γραφή, από παιδί.

Ποια ήταν η σχέση σας με το θέατρο μέχρι εκείνη τη στιγμή;

Όπως και τώρα! Μαγική, μεγάλη αγάπη, μαγνήτης…. Θα θυμηθώ την παράσταση του «Γλάρου» στο θέατρο «Διονύσια» με την Κάτια Δανδουλάκη ως Αρκάντινα, την Καραμπέτη ως Νίνα-Γλάρο, και τον Πέτρο Φυσσούν ως γιατρό Ντορν. Ήταν τέτοια η συγκίνησή μου, που έμεινα τελευταία, είχε αδειάσει τελείως η αίθουσα, ήρθαν οι ταξιθέτριες και τους είπα ότι είχα το πόδι μου γι’ αυτό δεν σηκωνόμουν, με βοήθησαν να βγω έξω, προχώραγα στην οδό Αμερικής κι έκλαιγα….

Ποιο ήταν το πρώτο έργο που γράψατε;

Η Άγνωστη Χώρα το 2006-2007.  Έκανα τότε πολλά σεμινάρια θεάτρου, και η δασκάλα μου τότε, η σκηνοθέτις Άσπα Τομπούλη, βλέποντας την κλίση μου στη γραφή και το πάθος μου, μου ζήτησε σε 6 μήνες να της φέρω το πρώτο μου θεατρικό κείμενο.  Και έγραψα την  «Άγνωστη Χώρα», που παρουσιάστηκε το 2012 σε σκηνοθεσία Αντώνη Διαμαντή στο θέατρο «Αργώ» με την ομάδα του την ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ, σε μια καταπληκτική παράσταση! Η πρώτη μου εμφάνιση….

Σκέφτομαι με συγκίνηση, ότι φέτος κλείνουν 20 χρόνια που ασχολούμαι με τη γραφή γενικά, θέατρο και λογοτεχνία.

Από πού αντλείτε έμπνευση;

Μόνη της έρχεται, όταν κάτι με συγκινεί πολύ. Γενικά, δεν την ψάχνω την έμπνευση, αυτή με βρίσκει. Επίσης, όταν έχω μια «σπίθα» ότι θέλω να γράψω κάτι, ποτέ δεν ξέρω πώς θα εξελιχθεί. Μόνο του βγαίνει το κείμενο στο χαρτί, κι εγώ το παρακολουθώ και το εμπιστεύομαι. Και το παρατηρώ με ενδιαφέρον: Κοίτα να δεις τι βγήκε! λέω μέσα μου…

Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη διαδικασία συγγραφής που ακολουθείτε;

Γενικά γράφω με την τεχνική της συνειδησιακής ροής, θα μπορούσα να πω στην παράδοση των μοντερνιστών Γουλφ, Τζόυς και μεταμοντερνιστών όπως ο Γουίλλιαμ Μπάρροουζ. Αλλά η τεχνική αυτή με βρήκε, δεν την επέλεξα. Δηλαδή, ή έτσι μπορώ να γράψω, ή καθόλου.

Πού γράφετε συνήθως;

Σπίτι μου, στη βεράντα ή στο καθιστικό. Και πάντα με χαρτί και μολύβι, «χειροποίητα», μετά τα περνάω στον υπολογιστή, για αποθήκευση. Δεν μπορώ να γράψω λογοτεχνία ή θέατρο σε οθόνη. Πρέπει να νοιώθω το vibe της γραφής, κάποια κείμενα μου βγαίνουν να γραφτούν σε χρωματιστές κόλλες, με το δικό τους στυλό, ζητούν το «περιβάλλον» τους.  

Ποιος είναι ο πρώτος άνθρωπος που διαβάζει τα έργα σας;

Τα πρώτα μου κείμενα για το θέατρο, τα εμπιστευόμουν πάντα στη δασκάλα μου Άσπα Τομπούλη που παρακολουθούσε τη διαδρομή μου και ανέβασε -εξαιρετικά!- ένα από αυτά, τη «Γυάλα» στο θέατρο Φούρνος το 2017-2018, το οποίο πέρυσι παίχτηκε και στο Βερολίνο σε σκηνοθεσία Ζωής Ξανθοπούλου.

Πόσο περιορίζουν ή ορίζουν τη συγγραφή ενός  θεατρικού έργου, οι τεχνικές δυσκολίες παρουσίασής του;

Δεν με απασχολεί αυτό καθόλου. Είναι έργο του σκηνοθέτη να βρει  λύσεις, πιστεύω. Γράφω αυτό που θέλω χωρίς δεύτερες σκέψεις, πχ σε ποιον απευθύνομαι, αν θα είναι πολυπρόσωπο ή όχι, κ.λπ. Γράφω κι όπως βγει.                                   

Τα έργα σας γράφονται πρώτα μέσα σας;

Όχι. Τίποτε δεν γνωρίζω για το πώς θα εξελιχθεί το κείμενο. Απλά ό,τι βγαίνει από μέσα μου, το καταθέτω στο χαρτί και παρακολουθώ την πορεία. Δεν υπάρχει πλάνο ή σχεδιασμός κανένας στη γραφή μου, μόνο ροή.

Πώς βρήκε το πρώτο σας έργο το δρόμο του για τη σκηνή;

Έδωσα την Άγνωστη Χώρα στον Αντώνη Διαμαντή, έναν ακούραστο εργάτη του θεάτρου με σπουδαία πορεία και συμμετοχή σε αμέτρητα διεθνή Φεστιβάλ, και του άρεσε. Μου έδωσε το ξεκίνημά μου στο θέατρο, με μια «πολύχρωμη» παράσταση, τη θυμάμαι με συγκίνηση…

Πώς νιώθετε  όταν βλέπετε ένα έργο σας στη σκηνή;

Χαίρομαι πολύ, αλλά και κρίνω τη γραφή μου. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο σχολείο από τη σκηνή. Οι συγγραφείς πρέπει να βλέπουμε τα έργα μας για να δώσουμε καλό ελληνικό κείμενο.

Αγαπάτε κάποιο έργο σας περισσότερο;

Ήταν όλα τους παιδιά μου, θα απαντήσω. Όλα τα αγαπώ το ίδιο. Ίσως μια ευαισθησία μεγαλύτερη έχω στο Καραγκιόζ γιατί είναι αληθινή οικογενειακή ιστορία, η ιστορία του παππού Νίκου.

Επιθυμείτε, επιδιώκετε τη συμμετοχή σας στη διάρκεια των δοκιμών;

Δεν μου είχε τύχει στα πρώτα ανεβάσματα, και χάρηκα όταν συμμετείχα στη «Γυάλα» το 2025, όπου η σκηνοθέτις Ζωή Ξανθοπούλου με κάλεσε στις πρόβες –και μου επιφύλασσε μάλιστα μια ευχάριστη έκπληξη: Με ενσωμάτωσε στην παράσταση οργανικά, σαν συγγραφέα του έργου, και εμφανίστηκα στην παράσταση στο Βερολίνο. Με έβλεπε το έργο μου στη σκηνή, ωραία εμπειρία! Γενικά ναι, θα ήθελα να συμμετέχω στις πρόβες, να έχουμε με τον σκηνοθέτη μια ανταλλαγή. Είναι ζωντανός οργανισμός η παράσταση.

Υπάρχει κάποιο έργο σας που δεν αγαπάτε;

Δεν είναι δυνατόν αυτό…Μαμά και παιδιά!

Οι ήρωές σας επανέρχονται στα έργα σας;

Όχι, κι αν υπάρχουν κάποιες ομοιότητες γίνεται ασυνείδητα αυτό. Γενικά δεν πλάθω χαρακτήρες στα έργα μου, ή όπως τα αποκαλώ στα «θεατρικά σχόλια» που γράφω. Αντί για χαρακτήρες, πλάθω «Φιγούρες», που κινούνται ανάλαφρα και σαν να κρατούν προβολέα μέσα στο κείμενο: Ρίχνουν φως στα σημεία που θέλω και χάνονται… Γενικά δεν κάνω θέατρο χαρακτήρων, αλλά καταστάσεων, αυτό που αποκαλώ «τοπία ζωής». 

Υπάρχει κάποιος ήρωάς σας που για κάποιο λόγο σας ακολουθεί;

Όχι, οι «Φιγούρες» μου είναι αγαπητές, αλλά δεν με ακολουθούν, κινούνται στο «τοπίο ζωής» κάθε «θεατρικού σχολίου» που γράφω, εκεί κατοικούν.

Ποιος είναι ο αγαπημένος σας θεατρικός συγγραφέας;

Τόμας Μπέρνχαρντ, Κλάιστ, Τσέχωφ, Ίψεν, Στρίντμπεργκ, Κολτές, Κεχαΐδης, Αναγνωστάκη, Μάτεσις.

Πιστεύετε ότι μπορεί να διδαχθεί η θεατρική γραφή;

Ο τρόπος που γράφω εγώ, σίγουρα δεν μπορεί να διδαχθεί, αφού κι εγώ τον ανακαλύπτω σε κάθε κείμενο… Όμως ίσως έναν άλλο τρόπο δουλειάς μπορούν να τον διδάξουν οι Σχολές, κάποιες κάνουν αξιόλογη δουλειά. Γενικά, όποιος νοιώθει ότι αυτό θα βοηθήσει και θα εξελίξει τη γραφή του, βέβαια να το κάνει, να απευθυνθεί σε Σχολή.

Υπάρχει μια ιστορία που θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας για κάποιο έργο σας;

 Η ιστορία του παππού Νίκου στο Καραγκιόζ. Μεγαλώσαμε εγώ και τα ξαδέρφια μου από μικρά ακούγοντας για τον παππού Νίκο, κι έτσι έγραψα την ιστορία του για το Φεστιβάλ Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού για τον Εμφύλιο το 2016. Η προθεσμία, όταν έμαθα για το Φεστιβάλ, έληγε σε 20 μέρες, έπρεπε να προλάβω να γράψω το κείμενο  και να το καταθέσω στην Πειραματική. Μέσα σε 12 μέρες το τέλειωσα, πιέστηκα φοβερά, αλλά το χρώσταγα στη μνήμη του παππού. Και τελειώνοντας το κείμενο, άνοιξα τυχαία την τηλεόραση: Έδειχνε έναν καβαλάρη στον ουρανό, αλώνιζε με το άλογό του το στερέωμα από άκρη σε άκρη  και ακούστηκε μια φωνή να τον ρωτά: –Νίκο, Νίκο μου, είσαι χαρούμενος;

Ανατρίχιασα… Ήταν φυσικά ένα απόσπασμα από ταινία μικρού μήκους σε βραδινή εκπομπή, αλλά το πήρα σαν σήμα από ψηλά, ότι χάρηκε η ψυχή του…

Ευχαριστώ πολύ για τις όμορφες ερωτήσεις!