Ο Σπύρος Αναστασίνης, δραματουργός, με σπουδές στη φιλολογία και τη θεατρική γραφή, αντιμετωπίζει το θέατρο ως συλλογική πράξη. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, με αφορμή τη παράσταση Κρότος της ομάδας «Αυτή κι Αυτοί», μιλά για τη διαδικασία της δραματουργίας, τη σχέση λόγου και σώματος επί σκηνής,  για την πολιτική διάσταση της τέχνης και για το πώς μια λογοτεχνική ιστορία μπορεί να μετατραπεί σε σύγχρονη θεατρική εμπειρία.

Οι πρώτες σας σπουδές ήταν στην Αγγλική Φιλολογία και στη συνέχεια κάνατε μεταπτυχιακό στη Θεατρική Μετάφραση και Δημιουργική Γραφή. Πότε καταλάβατε ότι το θέατρο θα γίνει ο βασικός σας δημιουργικός χώρος;

Αυτό το κατάλαβα πολύ πριν από τις σπουδές. Από τότε που, ως παιδί, μάζευα τα παιδιά της γειτονιάς και στήναμε παραστάσεις για τους μεγάλους.

Ποια είναι η σχέση, για εσάς, ανάμεσα στη θεατρική μετάφραση και στη δραματουργία;
Αν και μοιάζουν μακριά, δεν είναι τόσο. Και στις δύο περιπτώσεις προσπαθείς να μεταφέρεις το έργο κάποιου μέσα από τη δική σου οπτική.

Πώς θα ορίζατε τον ρόλο του δραματουργού μέσα σε μια σύγχρονη ελληνική παραγωγή;
Ο δραματουργός γράφει στις πρόβες και όχι στο γραφείο. Εκεί, μέσα από συζητήσεις, αυτοσχεδιασμούς και δοκιμές, το κείμενο παίρνει την τελική του μορφή.

Στις παραστάσεις της ομάδας «Αυτή κι Αυτοί», όπως τα Η ζωή και ο θάνατος του Καραβέλα και Βουρκόλακας, πώς διαμορφώθηκε η συνεργασία σας με τον σκηνοθέτη;
Είναι μια αδελφική συνεργασία. Η σκηνοθεσία και η δραματουργία παίρνουν πνοή ταυτόχρονα, αλληλοσυμπληρώνονται και υπηρετούν τον ίδιο σκοπό.

Τι σας ελκύει περισσότερο: η πρωτότυπη γραφή ή η διασκευή/δραματουργική επεξεργασία ενός ήδη υπάρχοντος έργου;

Και τα δύο, αρκεί να υπάρξει το κατάλληλο ερέθισμα που θα με κάνει να πιάσω μολύβι και χαρτί.

Πώς επηρεάζει η εμπειρία σας ως ηθοποιού τη δραματουργική σας σκέψη;
Βοηθητικά, γιατί μπορώ εύκολα να παίξω αυτό που γράφω για να δω αν λειτουργεί — και το αντίστροφο.

Υπήρξε στιγμή στη σκηνή που σας έκανε να αναθεωρήσετε τον τρόπο που γράφετε;
Ναι. Αλλά δεν ήμουν πάνω στη σκηνή, ήμουν από κάτω. Στη φετινή μας παράσταση, τον (κρότο).

Πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο κοινωνικής ένταξης;
Απόλυτα. Και πολλές φορές λειτουργεί έτσι. Το βλέπω να συμβαίνει καθημερινά στις ομάδες που διδάσκω.

Πώς βλέπετε τη σημερινή θεατρική σκηνή στην Αθήνα;
Γεμάτη.

Θεωρείτε ότι υπάρχει χώρος για ουσιαστική δραματουργική έρευνα στις σύγχρονες παραγωγές;
Πάντα υπάρχει χώρος για ό,τι θεωρούμε σημαντικό. Αρκεί να τον διεκδικήσουμε.

Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για έναν νέο δημιουργό σήμερα;
Νομίζω ο βιοπορισμός. Το να καταφέρει να ζει από την τέχνη του ώστε να μη χρειάζεται να κάνει μια άλλη δουλειά που του καταναλώνει χρόνο και ενέργεια.

Ποιο έργο σας σας έχει σημαδέψει περισσότερο μέχρι τώρα και γιατί;
Το πρώτο έργο της ομάδας μας, ο Βουρκόλακας, γιατί ήταν το πρώτο μας βήμα σε αυτόν τον κόσμο.

Ποιο θέμα θα θέλατε οπωσδήποτε να πραγματευτείτε στο μέλλον;
Την ανθρωποφαγία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Είναι κάτι που με απασχολεί πολύ το τελευταίο διάστημα.

Αν έπρεπε να περιγράψετε τη θεατρική σας πορεία με μία λέξη, ποια θα ήταν;
Σύμπνοια.

Τι σας οδήγησε να δουλέψετε με το διήγημα «Ο τρόμος»; Θεωρείτε ότι συνομιλεί με το σήμερα;

Απόλυτα. Μιλά για την αδικία και τη συγκάλυψη την περίοδο της Χούντας. Και δυστυχώς το σήμερα δεν διαφέρει πολύ.

Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στη μετατροπή ενός εσωτερικού, λογοτεχνικού κειμένου σε σωματική, σκηνική δράση;

Η ισορροπία ανάμεσα στον λόγο και την κίνηση.

 Κρατήσατε τον «πυρήνα» του διηγήματος ή τον χρησιμοποιήσατε ως αφορμή για κάτι ριζικά νέο;

Ο πυρήνας έχει διατηρηθεί και πάνω του έχει πλεχτεί μια σύγχρονη ιστορία που κάνει το τότε να συνομιλεί με το σήμερα.

Η παράσταση μιλά για αδικία και συγκάλυψη. Θεωρείτε ότι ζούμε σε μια εποχή όπου η βία κανονικοποιείται;

Ναι. Και αρκεί κάποιος να ανοίξει την τηλεόραση ή το κινητό του για να το διαπιστώσει, πριν έρθει η στιγμή να το βιώσει ο ίδιος.

Πώς συνομιλεί η παράσταση με τραγωδίες που έχουν σημαδέψει τη συλλογική μνήμη τα τελευταία χρόνια;

Η δραματουργία χρησιμοποιεί πολιτικό και δημοσιογραφικό λόγο, αλλά και αποσπάσματα από τα social media που αφορούν το έγκλημα των Τεμπών, κάνοντας έτσι το τότε να συνομιλήσει με το σήμερα.

Πώς λειτουργεί η επί σκηνής μουσική παρουσία; Αποτελεί σχολιασμό, μαρτυρία ή μέρος της δράσης;

Η μουσική είναι μέρος της δράσης, υπογραμμίζοντας μουσικά όλους τους ρόλους, μέχρι τη στιγμή που παίρνει και η ίδια θέση.

Ο τίτλος «(κρότος)» παραπέμπει στο άκουσμα ενός σύντομου ήχου, όπως ενός πυροβολισμού. Τι συμβολίζει για εσάς;

Ο κρότος είναι η αδικία. Ακούγεται δυνατά, αλλά τόσο σύντομα που δεν προλαβαίνεις να καταλάβεις τι άκουσες.

Η γυναίκα που ζητά έναν αναπτήρα επιμένει με απόλυτη ηρεμία. Είναι αφέλεια, αντίσταση ή κάτι πιο βαθύ;

Στην αρχή αφέλεια, μετά αντίσταση και στη συνέχεια κάτι πιο βαθύ: ανάγκη για δικαίωση.

Πόσο πολιτική είναι αυτή η φιγούρα;

Και ποια φιγούρα δεν είναι πολιτική;

Πώς διαμορφώθηκε η δραματουργία μέσα από τη συνεργασία σας με τον Αντρέα Ψύλλια;

Ο Αντρέας ήρθε ένα βράδυ στο σπίτι μου, μου έφερε το βιβλίο της Λιλής Ζωγράφου και μου διάβασε αυτό το διήγημα. Όταν τελείωσε, με ρώτησε: «Σου θυμίζει κάτι;». Έτσι ξεκινήσαμε.

Στην ομάδα «Αυτή κι Αυτοί» υπάρχει συλλογική γραφή ή σαφής διαχωρισμός ρόλων;
Υπάρχει ομαδικότητα, αλλά και σαφής διαχωρισμός ρόλων, ώστε να λειτουργεί ομαλά η ομάδα.

Πόσο επηρεάζει η εμπειρία σας ως ηθοποιού τη γραφή ενός τόσο σωματικού έργου;
Όλα τα έργα της ομάδας μας έχουν έντονο σωματικό χαρακτήρα, οπότε πλέον είμαι εξοικειωμένος με αυτό.

Φοβηθήκατε μήπως η παράσταση διαβαστεί ως άμεσο σχόλιο σε συγκεκριμένα σύγχρονα γεγονότα;

Δεν το φοβήθηκα. Το επεδίωξα. Είναι σχόλιο — και μάλιστα δυνατό. Όσο δυνατός είναι και ένας κρότος.

Πιστεύετε ότι το κοινό είναι έτοιμο να αναλάβει ευθύνη ή παραμένει θεατής;
Το κοινό είμαστε εμείς. Και είμαστε έτοιμοι για όλα. Αρκεί να το αποφασίσουμε.